เหน็บสาดมาแลโนรา รวมพลัง 20 คณะโนราสงขลา สานเครือข่ายวัฒนธรรม ฟื้นชุมชนหลังมหาอุทกภัย

เสียงกลองโนรา บทขับร้อง และท่วงท่ารำที่คุ้นเคยกลับมามีชีวิตอีกครั้งบนเกาะยอ จังหวัดสงขลา ท่ามกลางบรรยากาศการฟื้นตัวของชุมชนหลังเผชิญมหาอุทกภัยครั้งใหญ่ที่ส่งผลกระทบต่อผู้คน วิถีชีวิต และพื้นที่ทางวัฒนธรรมในหลายพื้นที่ของภาคใต้

สถาบันทักษิณคดีศึกษา มหาวิทยาลัยทักษิณ จัดกิจกรรม “เหน็บสาดมาแลโนรา” ระหว่างวันที่ 19–23 มิถุนายน 2569 เปิดพื้นที่ให้ศิลปินโนราและเครือข่ายวัฒนธรรมได้กลับมาพบปะผู้ชมอีกครั้ง พร้อมสร้างกำลังใจและส่งต่อพลังให้กับชุมชนที่กำลังเดินหน้าฟื้นฟูหลังผ่านพ้นวิกฤต

กิจกรรมครั้งนี้รวบรวมคณะโนรากว่า 20 คณะ จาก 8 อำเภอของจังหวัดสงขลา ทั้งอำเภอเมืองสงขลา หาดใหญ่ นาหม่อม สะเดา จะนะ ควนเนียง สิงหนคร และสทิงพระ มาร่วมถ่ายทอดเสน่ห์ของศิลปะการแสดงพื้นบ้านภาคใต้ผ่านรูปแบบการแสดงที่หลากหลาย สะท้อนให้เห็นถึงความเข้มแข็งของสายสืบทอดภูมิปัญญาและเครือข่ายศิลปินที่ยังคงร่วมกันรักษามรดกทางวัฒนธรรมให้คงอยู่ในสังคมร่วมสมัย

ตลอด 5 วันของการจัดงาน ผู้ชมจะได้สัมผัสการแสดงโนราจากศิลปินหลากหลายรุ่นบนเวที 2 โรง ตั้งแต่ครูโนราและศิลปินอาวุโสผู้สืบทอดองค์ความรู้ดั้งเดิม ไปจนถึงคนรุ่นใหม่ที่กำลังสร้างสีสันและต่อยอดศิลปะการแสดงแขนงนี้ให้เข้าถึงผู้ชมในยุคปัจจุบัน

อีกหนึ่งภาพที่สร้างความประทับใจให้กับผู้ร่วมงาน คือการรวมตัวของโนราตัวนุ้ยกว่า 50 คนจากหลากหลายชุมชนในพิธีเปิด ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงพลังของเครือข่ายผู้สืบทอดศิลปะโนราที่ยังคงจับมือกันรักษาและส่งต่อมรดกทางวัฒนธรรมอันทรงคุณค่า แม้ต้องเผชิญกับความท้าทายจากภัยธรรมชาติและความเปลี่ยนแปลงของสังคม

นอกจากการแสดงบนเวที ภายในงานยังมีการออกร้านจำหน่ายผลิตภัณฑ์ชุมชนและสินค้าท้องถิ่นจากหลายพื้นที่ของจังหวัดสงขลา ทั้งผลิตภัณฑ์จากเกาะยอ ลูกปัดโนราท่าข้าม และสินค้าจากผู้ประกอบการชุมชน รวมถึงนิทรรศการที่บอกเล่าเรื่องราวของคณะโนราและพัฒนาการของศิลปะการแสดงแขนงนี้ในมิติต่าง ๆ เพื่อให้ผู้เข้าชมได้เรียนรู้คุณค่าของมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมควบคู่ไปกับการชมการแสดง

มากกว่าพื้นที่จัดแสดงศิลปวัฒนธรรม “เหน็บสาดมาแลโนรา” ยังเป็นเวทีที่ช่วยเชื่อมโยงเครือข่ายศิลปินพื้นบ้าน สร้างโอกาสในการเผยแพร่ผลงาน และสนับสนุนเศรษฐกิจสร้างสรรค์ของชุมชนผ่านทุนทางวัฒนธรรมที่สั่งสมมาอย่างยาวนาน

กิจกรรมดังกล่าวยังเชื่อมโยงกับการขับเคลื่อนการจัดตั้ง “ศูนย์ศึกษาโนราวิทยา (Nora Academy)” ภายใต้สถาบันทักษิณคดีศึกษา มหาวิทยาลัยทักษิณ ซึ่งมีเป้าหมายเป็นพื้นที่กลางสำหรับเครือข่ายโนราใน 14 จังหวัดภาคใต้ เพื่อรวบรวมองค์ความรู้ งานวิจัย และนวัตกรรมที่เกี่ยวข้องกับโนรา ตลอดจนส่งเสริมการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างศิลปิน นักวิชาการ และประชาชน

ในวันที่โนราได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ การสืบสานศิลปะการแสดงแขนงนี้จึงไม่ใช่เพียงการรักษามรดกจากอดีต หากยังเป็นการสร้างพื้นที่ให้วัฒนธรรมได้เติบโตและปรับตัวไปพร้อมกับสังคมที่เปลี่ยนแปลง

“เหน็บสาดมาแลโนรา” จึงไม่ใช่เพียงเทศกาลการแสดง หากเป็นภาพสะท้อนของการรวมพลังระหว่างศิลปิน ชุมชน และเครือข่ายวัฒนธรรม ที่ร่วมกันฟื้นฟูความหวังและส่งต่อคุณค่าของโนราจากรุ่นสู่รุ่น เพื่อให้ศิลปะการแสดงอันเป็นรากเหง้าของภาคใต้ยังคงมีชีวิตอยู่ต่อไปอย่างงดงามและเข้มแข็ง

..............................

ข่าว/ภาพ : วิทยา สันบู งานสื่อสารองค์กร มหาวิทยาลัยทักษิณ