มหาวิทยาลัยภาคใต้เปิดเวทีนำร่อง Social Innovation Index ปักหมุดมาตรฐานใหม่สำหรับอุดมศึกษาไทยด้านนวัตกรรมสังคม

การประชุมจัดขึ้นเมื่อวันที่ 29 มิถุนายน 2569 ณ ห้อง 18713 Hybrid Learning อาคาร 50 ปี มหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาเขตสงขลา โดยมี รองศาสตราจารย์ ดร.ณฐพงศ์ จิตรนิรัตน์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยทักษิณ เป็นประธานเปิดการประชุม พร้อมด้วย รองศาสตราจารย์ ดร.สมัคร แก้วสุกแสง รองอธิการบดีฝ่ายวิจัยและนวัตกรรม และ นางสาวสุภัค วิรุฬหการุญ ผู้อำนวยการฝ่าย สอวช. ร่วมแลกเปลี่ยนแนวคิดกับผู้บริหาร นักวิชาการ และผู้กำหนดนโยบายจากมหาวิทยาลัยในภูมิภาค

รองศาสตราจารย์ ดร.ณฐพงศ์ กล่าวว่า บทบาทของมหาวิทยาลัยในปัจจุบันไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการผลิตบัณฑิตหรือสร้างองค์ความรู้ หากแต่ต้องสามารถแปลงองค์ความรู้ งานวิจัย และนวัตกรรมไปสู่การใช้ประโยชน์จริง และสร้างการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกให้กับสังคม การพัฒนาดัชนีนวัตกรรมสังคมจึงเป็นก้าวสำคัญที่จะช่วยให้มหาวิทยาลัยสามารถประเมินและยกระดับบทบาทดังกล่าวได้อย่างเป็นระบบ พร้อมสร้างกลไกการเรียนรู้ร่วมกันของเครือข่ายสถาบันอุดมศึกษา

สาระสำคัญของการประชุมคือการนำเสนอ (ร่าง) กรอบ Social Innovation Index สำหรับสถาบันอุดมศึกษาไทย ซึ่งพัฒนาขึ้นเพื่อใช้เป็นเครื่องมือประเมินศักยภาพของมหาวิทยาลัยในการสร้างคุณค่าต่อสังคม โดยเปลี่ยนมุมมองจากการวัดเพียงจำนวนผลงานวิจัยหรือโครงการบริการวิชาการ ไปสู่การประเมิน ผลลัพธ์ (Outcomes) และ ผลกระทบ (Impact) ที่เกิดขึ้นจริงต่อชุมชน เศรษฐกิจ สังคม คุณภาพชีวิต และการสนับสนุนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs)

กรอบการประเมินนำร่องประกอบด้วย 25 ตัวชี้วัดย่อย ครอบคลุม 5 มิติหลัก ได้แก่ นโยบายและการบริหาร  การสนับสนุนทางการเงินและทรัพยากรอื่น ๆ ที่เอื้อต่อการสร้างนวัตกรรม บทบาทของสถาบันอุดมศึกษาในการสอน วิจัย และการมีส่วนร่วมของชุมชน เจตคติและความพร้อมของบุคลากรและนักศึกษา  ตลอดจนโครงสร้างพื้นฐานและระบบสนับสนุนภายในมหาวิทยาลัย เพื่อสะท้อนศักยภาพการสร้างนวัตกรรมสังคมอย่างรอบด้าน

จุดเด่นของ Social Innovation Index คือการออกแบบให้เป็น เครื่องมือเพื่อการพัฒนา (Development Tool) ในการสร้างระบบนิเวศด้านนวัตกรรมสังคมของประเทศไทย มากกว่าการจัดอันดับมหาวิทยาลัย โดยเปิดโอกาสให้แต่ละสถาบันวิเคราะห์จุดแข็ง ระบุช่องว่างในการพัฒนา และใช้ข้อมูลประกอบการกำหนดยุทธศาสตร์ การจัดสรรทรัพยากร และการพัฒนาระบบสนับสนุน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการสร้างผลกระทบเชิงสังคมในระยะยาว

ภายหลังการรับฟังความคิดเห็นจากมหาวิทยาลัยภาคใต้ สอวช. จะจัดเวทีรับฟังเพิ่มเติมร่วมกับเครือข่ายมหาวิทยาลัยในภูมิภาคอื่น โดยขณะนี้มี 47 มหาวิทยาลัยร่วมนำร่องทั่วประเทศ ทั้งนี้ Social Innovation Index ยังถูกวางให้เป็นกลไกสำคัญในการสร้างระบบนิเวศการเรียนรู้ร่วมกันของเครือข่ายมหาวิทยาลัย และเป็นฐานข้อมูลสนับสนุนการกำหนดนโยบายด้านการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม โดยมีเป้าหมายเชื่อมโยงกับ แผนด้านการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (ววน.) พ.ศ. 2571–2575 เพื่อยกระดับบทบาทของมหาวิทยาลัยไทยในการขับเคลื่อนนวัตกรรมเพื่อสังคม และการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืนในระยะยาว