ม.ทักษิณ ร่วมขับเคลื่อนงานวิจัยอนุรักษ์โลมาอิรวดีทะเลสาบสงขลา ภายใต้แผนวิจัย วช. แก้วิกฤติเร่งด่วนของประเทศ

การประชุมมี นางสาวเสาวนีย์ มุ่งสุจริตการ รองผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) พร้อมด้วย ศาสตราจารย์ ดร.เผดิมศักดิ์ จารยะพันธุ์ ประธานคณะอนุกรรมการติดตามแผนงาน และผู้ทรงคุณวุฒิ ร่วมติดตามความก้าวหน้าของโครงการวิจัยภายใต้แผนงานการแก้ไขปัญหาและตอบสนองภาวะวิกฤติเร่งด่วนของประเทศในการขับเคลื่อนการอนุรักษ์โลมาอิรวดีทะเลสาบสงขลา

หน่วยงานวิจัย ได้แก่ มหาวิทยาลัยทักษิณ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง และกรมประมง ร่วมนำเสนอผลการดำเนินงานด้านการสำรวจประชากรและการกระจายตัวของโลมาอิรวดี การศึกษาแหล่งอาหารและปัจจัยคุกคาม การวิเคราะห์มิติด้านเศรษฐกิจและสังคม ตลอดจนการพัฒนาฐานข้อมูลเพื่อสนับสนุนมาตรการอนุรักษ์และการบริหารจัดการทะเลสาบสงขลาในระยะยาว

สำหรับมหาวิทยาลัยทักษิณ ได้นำเสนอความก้าวหน้าของโครงการ “การเสริมสร้างอาชีพทางเลือกของชุมชนประมงรอบทะเลสาบสงขลาตอนบน และการส่งเสริมการมีส่วนร่วมอย่างเท่าเทียมทางเพศภาวะเพื่อเกื้อหนุนต่อการอนุรักษ์โลมาอิรวดีทะเลสาบสงขลาอย่างยั่งยืน” โดยมี รองศาสตราจารย์ ดร.สมัคร แก้วสุกแสง รองอธิการบดีฝ่ายวิจัยและนวัตกรรม เป็นหัวหน้าโครงการ

โครงการมุ่งสร้าง "กลไกชุมชนเพื่อการอนุรักษ์" ควบคู่กับการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน ผ่านการสร้างเครือข่ายความร่วมมืออย่างมีส่วนร่วมระหว่างภาครัฐ ภาคประชาชน ภาคเอกชน และสถาบันการศึกษา การจัดตั้ง คณะกรรมการดำเนินงานระดับชุมชน (Community Implementing Committee : CIC) เพื่อเป็นกลไกบริหารจัดการทรัพยากรในพื้นที่ การพัฒนาอาชีพทางเลือกที่เป็นมิตรต่อระบบนิเวศ และการส่งเสริมความเสมอภาคทางเพศในการจัดการทรัพยากรประมง

พื้นที่ดำเนินงานครอบคลุมชุมชนประมง 60 หมู่บ้าน รอบทะเลสาบสงขลาตอนบน ในจังหวัดพัทลุงและจังหวัดสงขลา ซึ่งถือเป็นพื้นที่สำคัญในการเชื่อมโยงการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติกับการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากของชุมชน

ในวันที่ 18 กรกฎาคม คณะกรรมการติดตามแผนงานลงพื้นที่อำเภอกระแสสินธุ์ จังหวัดสงขลา เพื่อติดตามการดำเนินกิจกรรมของโครงการในระดับพื้นที่ พร้อมสังเกตการณ์กระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนและความก้าวหน้าการจัดตั้งคณะกรรมการดำเนินงานระดับชุมชน ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนการอนุรักษ์ควบคู่กับการพัฒนาอาชีพของชุมชนประมง

ปัจจุบัน โลมาอิรวดีทะเลสาบสงขลา ถูกจัดอยู่ในสถานภาพ ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง (Critically Endangered: CR) ตามบัญชีแดงของ IUCN โดยกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งประเมินว่ามีประชากรเหลือเพียง 14–20 ตัว เท่านั้น ขณะที่ภัยคุกคามยังคงเกิดจากเครื่องมือประมง การลดลงของแหล่งอาหาร การเสื่อมโทรมของระบบนิเวศ และการตื้นเขินของทะเลสาบ

การติดตามครั้งนี้มุ่งเน้นการใช้ประโยชน์จากงานวิจัยเพื่อสนับสนุนการกำหนดนโยบายและการบริหารจัดการเชิงพื้นที่ โดยเน้นการมีส่วนร่วมของชุมชนควบคู่กับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ เพื่อให้การอนุรักษ์โลมาอิรวดีและการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากของชุมชนประมงดำเนินไปอย่างยั่งยืน

.................................

ข่าว : งานสื่อสารองค์กร มหาวิทยาลัยทักษิณ