ภายใต้ไหล่ที่แบกทุกอย่างไว้ เราคือ มนุษย์ธรรมดา

วงสนทนา "เดอะแบก ยิ้มให้คนทั้งโลก ร้องไห้กับตัวเอง" ใน TSUTalk ep.22 ที่ถ่ายทอดรายการสดทางเฟซบุ๊กแฟนเพจ We TSU มหาวิทยาลัยทักษิณ เมื่อวันที่ 10 มีนาคม 2569  ที่ผ่านมาโดยมี อารีย์ แย่งกุลเชาว์ เป็นผู้ดำเนินรายการ และมีอาจารย์ ดร.ติณพัฒน์ รัชช์ทรัพยกุล ประธานสาขาวิชาจิตวิทยาคลินิก คณะสหเวชศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ เป็นแขกรับเชิญชวนเราไปสำรวจเบื้องลึกของจิตใจ กะเทาะเปลือกความรู้สึกของเหล่า “เดอะแบก” พร้อมชี้แนวทางเยียวยาจิตใจที่บอบช้ำได้อย่างน่าติดตาม

มีอะไรซ่อนอยู่… ภายใต้รอยยิ้ม?

“เดอะแบก” มักจะมีบุคลิกที่ดูเข้มแข็ง เป็นที่พึ่งพาของผู้อื่น และมักจะส่งมอบรอยยิ้มหรือคำปลอบโยนให้คนรอบข้างเสมอ แต่ในทางจิตวิทยา หลายครั้งรอยยิ้มเหล่านั้นอาจเป็นเพียง “กลไกการป้องกันตัว” เพื่อปิดบังความอ่อนแอภายใน

“เราถูกสอนมาให้ต้องรับผิดชอบ ต้องเก่ง ต้องไหว จนลืมอนุญาตให้ตัวเองสอบตกในวิชาความรู้สึก” ดร.ติณพัฒน์ กล่าวเปรียบเทียบไว้อย่างน่าสนใจ เนื้อหาในรายการระบุว่า คนกลุ่มนี้มักมีภาวะความวิตกกังวลภายใต้ความสมบูรณ์แบบ พวกเขาจะกดทับความเศร้าไว้ในพื้นที่ส่วนตัว และเลือกที่จะ “ร้องไห้กับตัวเอง” เพราะกลัวว่าถ้าแสดงความอ่อนแอออกมา จะทำให้คนรอบข้างเสียขวัญหรือกลายเป็นภาระ ซึ่งได้ขยายความถึงกลุ่มคนวัยทำงานที่ต้องแบกทั้งพ่อแม่และลูกจนกลายเป็นกระแสสังคมเรื่อง "ความกตัญญูที่กลืนไม่เข้าคายไม่ออก"  ซึ่งเรามักถูกครอบงำด้วยคำว่า “ลูกที่ดี” หรือ “เสาหลัก” จนลืมไปว่าเสาต้นนี้ก็มีรอยร้าว การกตัญญูต่อผู้อื่นเป็นเรื่องประเสริฐ แต่ต้องไม่ลืม “กตัญญูต่อร่างกายและจิตใจตัวเอง” ด้วยการพักผ่อนและให้อภัยตัวเองในวันที่ทำไม่ได้ดั่งใจ

เมื่อความใจดี… กลายเป็นดาบสองคม

“เดอะแบก” ที่ฉลาด คือคนที่รู้ว่าเมื่อไหร่ควรวางของลงเพื่อยืดเส้นยืดสาย ไม่ใช่แบกจนหลังหักแล้วไปจบที่โรงพยาบาล" การเป็นคนใจดีและเสียสละเป็นเรื่องที่ดี แต่หาก “แบก” จนเกินกำลัง จะนำไปสู่ภาวะหมดไฟ และปัญหาสุขภาพจิตเรื้อรัง ดร.ติณพัฒน์ ได้ให้ข้อคิดว่า “การใจดีกับคนทั้งโลกเป็นเรื่องประเสริฐ แต่การใจร้ายกับตัวเองด้วยการไม่รับฟังเสียงความเจ็บปวดของหัวใจ คืออันตรายที่เรามักมองข้าม” และ "การพักไม่ใช่การขี้เกียจ แต่มันคือการชาร์จแบตเตอรี่เพื่อให้เครื่องยนต์เดินหน้าต่อได้ยาวๆ

วงสนทนา "เดอะแบก ยิ้มให้คนทั้งโลก ร้องไห้กับตัวเอง" พูดถึงกระแสสังคมที่กดดันให้ทุกคนต้อง "คิดบวก" ตลอดเวลา ซึ่ง ดร.ติณพัฒน์ ให้มุมมองทางจิตวิทยาคลินิกว่า "อย่าปล่อยให้การ 'สู้ๆ นะ' กลายเป็นอาวุธที่ทิ่มแทงตัวเอง บางครั้งเราไม่จำเป็นต้อง Positive ตลอดเวลา การยอมรับว่า 'วันนี้ฉันแย่' (It’s okay not to be okay) คือจุดเริ่มต้นของการเยียวยาที่แท้จริง มากกว่าการฝืนยิ้มเพื่อกลบเกลื่อนความพังพินาศข้างใน"

การ “วาง” สัมภาระทางใจผ่านหลักจิตวิทยาคลินิกเบื้องต้น เช่น การยอมรับ ยอมรับว่าวันนี้เราไม่ไหว และนั่นไม่ใช่เรื่องผิด  การตั้งขอบเขต เรียนรู้ที่จะปฏิเสธอย่างมีศิลปะ เพื่อรักษาพื้นที่พลังงานของตนเอง  และการหาพื้นที่ปลอดภัย โดยไม่จำเป็นต้องคุยกับนักจิตวิทยาเสมอไป แต่อาจเป็นใครสักคนที่พร้อมจะรับฟังโดยไม่ตัดสิน เพื่อที่เราจะได้ไม่ต้องแอบร้องไห้ลำพังอีกต่อไป

อย่าลืมใจดีกับตัวเอง

"เดอะแบก ยิ้มให้คนทั้งโลก ร้องไห้กับตัวเอง" ไม่ได้เป็นเพียงการให้ความรู้ทางวิชาการ แต่เปรียบเสมือน “กอดอุ่นๆ” ผ่านหน้าจอที่ส่งถึงทุกคนที่กำลังแบกโลกไว้ทั้งใบ การยิ้มให้คนทั้งโลกเป็นสิ่งสวยงาม แต่การเช็ดน้ำตาให้ตัวเองและกล้าที่จะบอกว่า “เหนื่อย” คือความกล้าหาญที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของมนุษย์

หากคุณรู้สึกว่าไหล่เริ่มหนัก และหัวใจเริ่มล้า ลองหยุดพัก และรับฟังเสียงของตัวเองบ้าง เพราะในท้ายที่สุดแล้ว คนที่คุณควรดูแลรักษาใจให้ดีที่สุด...คือ “ตัวคุณเอง”

" จงยิ้มเพราะมีความสุขจริงๆ และจงร้องไห้เมื่อถึงเวลาที่ต้องระบาย รอยยิ้มของคุณมีค่าเกินกว่าจะเอามาใช้เป็นหน้ากากปกปิดความเจ็บปวด น้ำตาไม่ได้แปลว่าคุณแพ้ แต่มันแปลว่าคุณอดทนมานานเกินพอแล้ว" ดร.ติณพัฒน์ รัชช์ทรัพยกุล

…………………………………………………………………………………………………………

สามารถรับชมรายการย้อนหลังได้ที่ https://qr.tsu.ac.th/?q=7839a

เรื่อง : ไหมมู่หน๊ะ  สุกเส็ม
ออกแบบ : เสฎฐวุฒิ ราชมณี
บรรณาธิการ : ปรเมศวร์ กาแก้ว 
งานสื่อสารองค์กร สำนักงานมหาวิทยาลัยทักษิณ