ม.ทักษิณ หนุนผลิตภัณฑ์ชุมชน จากงานวิจัยแก้จนพัทลุงโมเดล ทูลเกล้าฯ ถวายกรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ

ปีนี้มหาวิทยาลัยทักษิณได้นำผลิตภัณฑ์จากวิสาหกิจชุมชนจังหวัดพัทลุง ได้แก่ ผืนผ้าและกระเป๋า จากวิสาหกิจชุมชนจังหวัดพัทลุง ขึ้นทูลเกล้าทูลกระหม่อมถวายแด่สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในโอกาสเสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ไปพระราชทานปริญญาบัตรแก่ผู้สำเร็จการศึกษาของมหาวิทยาลัยทักษิณ ประจำปี 2568 โดยมี รศ.ดร.สมัคร แก้วสุกแสง พร้อมด้วย ดร.ทิพย์ทิวา สัมพันธมิตร หัวหน้าโครงการย่อย และนวัตกรชุมชน ร่วมทูลเกล้าทูลกระหม่อมถวาย

ผลิตภัณฑ์ที่นำขึ้นทูลเกล้าทูลกระหม่อมถวายเกิดจากการทำงานร่วมกันของมหาวิทยาลัยทักษิณ นักวิจัย ภาคีเครือข่าย และชุมชน 2 กลุ่มในการพัฒนาแก้จนเชิงพื้นที่ ได้แก่ วิสาหกิจชุมชนศรีนาคาสู่เศรษฐกิจเกื้อกูล ตำบลบ้านนา อำเภอศรีนครินทร์ และ กลุ่มทิวบรรทัดหัตถศิลป์ ตำบลคลองเฉลิม อำเภอกงหรา จังหวัดพัทลุง โดยนำทรัพยากรธรรมชาติ ภูมิปัญญา และทักษะของคนในพื้นที่มาเป็นฐานในการพัฒนาผลิตภัณฑ์และสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจให้กับชุมชน การพัฒนาดังกล่าวต่อยอดจาก งานวิจัยเพื่อแก้ไขปัญหาความยากจนเชิงพื้นที่ของมหาวิทยาลัยทักษิณ ภายใต้ชุดโครงการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อแก้ไขปัญหาความยากจนอย่างเบ็ดเสร็จและแม่นยำในจังหวัดพัทลุง สนับสนุนโดยกองทุนส่งเสริม ววน. และหน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.) 

สำหรับวิสาหกิจชุมชนศรีนาคาสู่เศรษฐกิจเกื้อกูล ตำบลบ้านนา อำเภอศรีนครินทร์ จังหวัดพัทลุง นางอาภรณ์ ศรีขาว ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนฯ ได้ถวายผลิตภัณฑ์ผ้าอเนกประสงค์ และผ้าพันคอ เป็นผ้าไหม พิมพ์ลวดลายด้วยแม่พิมพ์ที่ทำจากกาบหมาก และใช้สีธรรมชาติที่สกัดจาก ลูกจำปาดะอ่อน ซึ่งเป็นวัตถุดิบที่พบได้มากในชุมชน ความน่าสนใจอยู่ที่ลูกจำปาดะอ่อนไม่ได้ให้สีเพียงเฉดเดียว แต่สามารถเปลี่ยนสีตามกระบวนการย้อม สารช่วยย้อม และจำนวนครั้งที่ผ้าผ่านน้ำสี ตั้งแต่สีชมพูอ่อน ชมพูอมทอง สีทองแดง สีน้ำตาลทอง ไปจนถึงน้ำตาลทองเข้ม กระบวนการพิมพ์เทียนถูกนำมาใช้เพื่อเก็บสีในแต่ละช่วง ก่อนย้อมซ้ำด้วยน้ำสีลูกจำปาดะอ่อน น้ำปูน และน้ำสนิม ทำให้ลวดลายดอกบัว ดอกกุหลาบ กล้วยไม้ ผีเสื้อ และเถาไม้ปรากฏในเฉดสีที่แตกต่างกันบนผืนเดียวขณะที่แม่พิมพ์กาบหมากถูกออกแบบเป็นลวดลายที่เชื่อมโยงกับพืชพรรณในพื้นที่ ทั้งดอกกุหลาบ กล้วยไม้ และเถาไม้ ก่อนผ่านกระบวนการด้วยน้ำใบยูคาลิปตัสและการลอกเทียน เกิดเป็นลวดลายและโทนสีที่มีลักษณะเฉพาะของบ้านนา

 

อีกหนึ่งผลิตภัณฑ์คือ กระเป๋าจักสานเตยป่า (Pandanus crinifolius Martelli) จากกลุ่มทิวบรรทัดหัตถศิลป์ ตำบลคลองเฉลิม อำเภอกงหรา จังหวัดพัทลุง โดยนายเสกศิลป์ ชูศรีอ่อน ซึ่งสะท้อนการเชื่อมทรัพยากรและผู้ผลิตจากหลายชุมชนเข้ามาอยู่ในผลิตภัณฑ์เดียว ตัวกระเป๋าออกแบบเป็นทรงก้นเหลี่ยม ปากทรงกลม ใช้เส้น ใบเตยป่าจากเทือกเขาบรรทัด เป็นวัตถุดิบหลัก ขณะที่หูหิ้วใช้เชือกกกจากทะเลน้อย และขอบกระเป๋าถักด้วยเชือกกกลายหางสิงห์ ซึ่งเป็นลวดลายจากภูมิปัญญาดั้งเดิมของชุมชน พร้อมใช้ไม้ไผ่เป็นโครงขอบกระเป๋า ส่วนผ้าบุด้านในใช้ผ้าพิมพ์ลายย้อมสีธรรมชาติจากกลุ่มศรีนาคา อำเภอศรีนครินทร์ ตัดเย็บแบบเชือกรูด และตกแต่งด้วยลูกปัดดินเผาจากอำเภอป่าบอน รวมถึงองค์ประกอบจากงานผ้าของทิวบรรทัดหัตถศิลป์

ผืนผ้าและกระเป๋าที่นำขึ้นทูลเกล้าทูลกระหม่อมถวายในครั้งนี้สะท้อนการนำทุนของพื้นที่ ทั้งทรัพยากรธรรมชาติ ภูมิปัญญา และทักษะของชุมชน มาต่อยอดด้วยองค์ความรู้จากงานวิจัย วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์ สร้างมูลค่าเพิ่ม และสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจให้กับชุมชน ซึ่งเป็นแนวทางขับเคลื่อนการทำงาน “พัทลุงโมเดล” ของมหาวิทยาลัยทักษิณ ที่ใช้งานวิจัยเป็นกลไกในการยกระดับเศรษฐกิจฐานราก ควบคู่กับการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรท้องถิ่นอย่างเหมาะสมและยั่งยืน โดยทำงานร่วมกับชุมชนและภาคีเครือข่าย เพื่อให้ความรู้และนวัตกรรมสามารถนำไปใช้ได้จริงและต่อยอดได้ในพื้นที่

.........
ข่าวโดย : งานสื่อสารองค์กร มหาวิทยาลัยทักษิณ