โลมาอิรวดี สัตว์น้ำคุ้มครองตามกฎหมาย ฝ่าฝืนห้ามจับ ล่า ปรับสูงสุด 1 ล้านบาท

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ออกประกาศ เรื่อง กำหนดชนิดสัตว์น้ำที่เลี้ยงลูกด้วยนมและสัตว์น้ำหายากหรือใกล้สูญพันธุ์ที่ห้ามจับ ล่า หรือนำขึ้นเรือประมง พ.ศ. 2569 กำหนดสัตว์น้ำที่ได้รับความคุ้มครองรวม 30 ชนิด โดยมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 21 สิงหาคม 2569 เป็นต้นไป เพื่อคุ้มครองสัตว์น้ำหายากและใกล้สูญพันธุ์

ประกาศดังกล่าวอาศัยอำนาจตามมาตรา 66 วรรคหนึ่ง แห่งพระราชกำหนดการประมง พ.ศ. 2558 ซึ่งได้รับการแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมพระราชกำหนดการประมง พ.ศ. 2568 โดยกฎหมายฉบับแก้ไขเพิ่มเติมประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน 2568 และมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 8 พฤศจิกายน 2568 เป็นต้นไป

สำหรับพื้นที่ทะเลสาบสงขลา มีสัตว์น้ำสำคัญที่อยู่ในบัญชีคุ้มครอง 2 ชนิด ได้แก่ โลมาอิรวดี (Orcaella brevirostris) ซึ่งเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม และปลากระเบนนัว (Urogymnus aff. lobistoma) ซึ่งเป็นสัตว์น้ำหายากหรือใกล้สูญพันธุ์ในกลุ่มปลากระดูกอ่อน

ฝ่าฝืนมีโทษปรับสูงสุด 1 ล้านบาท หรือ 5 เท่าของมูลค่าสัตว์น้ำ

บทกำหนดโทษอยู่ในมาตรา 145 แห่งพระราชกำหนดการประมง พ.ศ. 2558 และที่แก้ไขเพิ่มเติม กำหนดให้ผู้ฝ่าฝืนมาตรา 66 วรรคหนึ่ง ต้องระวางโทษปรับตั้งแต่ 300,000–1,000,000 บาท หรือปรับจำนวน 5 เท่าของมูลค่าสัตว์น้ำที่จับหรือนำขึ้นเรือประมง แล้วแต่จำนวนใดจะสูงกว่า

กฎหมายกำหนดข้อยกเว้น กรณีช่วยชีวิตและปล่อยสัตว์น้ำคืนสู่ธรรมชาติ

อย่างไรก็ตาม กฎหมายกำหนดข้อยกเว้นในกรณีมีความจำเป็นเพื่อช่วยชีวิตสัตว์น้ำดังกล่าว รวมถึงกรณีสัตว์น้ำติดเครื่องมือทำการประมง หากผู้ทำการประมงปล่อยสัตว์น้ำกลับคืนสู่ธรรมชาติโดยทันที จะไม่มีความผิดตามข้อกำหนดดังกล่าว

มาตรการคุ้มครองนี้เป็นส่วนหนึ่งของการดูแลสัตว์น้ำหายากและรักษาความหลากหลายทางชีวภาพ โดยเฉพาะทะเลสาบสงขลาซึ่งเป็นทั้งแหล่งอาศัยของโลมาอิรวดีและแหล่งทำกินของชุมชนประมง การทำความเข้าใจข้อกฎหมายและปฏิบัติตามอย่างถูกต้องจึงมีความสำคัญต่อการดูแลทรัพยากรธรรมชาติให้คงอยู่ต่อไป

นอกจากนี้ ประกาศฉบับดังกล่าวยังครอบคลุมสัตว์น้ำหายากและใกล้สูญพันธุ์อีกหลายชนิด ทั้งกลุ่มปลา สัตว์เลื้อยคลาน สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก และสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง รวมทั้งสิ้น 30 รายการ โดยสามารถตรวจสอบรายชื่อและรายละเอียดทั้งหมดได้จากบัญชีท้ายประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ พ.ศ. 2569

อ้างอิง  

รายละเอียดประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เรื่อง กำหนดชนิดสัตว์น้ำที่ห้ามจับ ล่า หรือนำขึ้นเรือประมง พ.ศ. 2569
สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี — พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมพระราชกำหนดการประมง พ.ศ. 2558 พ.ศ. 2568

......................................

ข่าว : ธนกร บุญเจริญ งานสื่อสารองค์กร มหาวิทยาลัยทักษิณ