เมื่อเอ่ยถึงดินแดนมหัศจรรย์ เชื่อว่าผู้อ่านไม่น้อยนัยประหวัดถึง อลิซในดินแดนมหัศจรรย์ (Alice in Wonderland) ภาพยนตร์แฟนตาซีผจญภัยซึ่งอยู่ในหัวใจใครหลายคนมายาวนาน ทว่าข้าพเจ้ามองว่า แท้จริงแล้วชีวิตคือการเดินทาง การเดินทางทำให้ค้นพบความมหัศจรรย์ของชีวิต
ข้าพเจ้าส่งใจถึงบัณฑิตที่สำเร็จการศึกษา ประจำปีการศึกษา 2568 และเข้ารับพระราชทานปริญญาบัตรจากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เมื่อวันที่ 15 กันยายน 2569 ที่ผ่านมาด้วยบรรยากาศแห่งความรัก ความสุข ความยินดี ชื่นมื่น อบอวลไปด้วยรอยยิ้มปลื้มปีติของบัณฑิตและผู้ปกครอง ตลอดจนคนที่รัก ความว่า
“ชีวิตคือการเดินทาง
ทุกวินาทีคือของขวัญอันล้ำค่า
ฉวย-คว้าวันเวลาไว้
ก้าวไปข้างหน้าด้วยความอดทน”


ในทุกย่างก้าวของการเดินทาง คือ ความมหัศจรรย์...ดินแดนแปลกที่ แปลกถิ่นไม่คุ้นเคย สิ่งหวัง สิ่งฝันอาจไม่เป็นอย่างที่หวัง และตั้งใจ
แต่กระนั้นความสามารถอันสูงล้นหนึ่งของมนุษย์คือ การปรับตัว เรียนรู้สิ่งใหม่ ความกล้าหาญและอดทนในวิญญาณและสายเลือดแห่งบรรพบุรุษนับแต่ครั้งบรรพกาลที่ส่งผ่านมาถึงปัจจุบัน ผู้คนมากมายจึงได้พานพบกับความมหัศจรรย์ของชีวิตในแบบฉบับ ลีลา ที่ทาง และตำแหน่งแห่งที่ของตัวเอง
องค์กรก็เช่นเดียวกัน ล้วนมีเส้นทางเดินที่แตกต่างกันออกไป ตามวิสัยทัศน์ พันธกิจ และศักยภาพการนำของผู้นำ ผู้ตาม ผู้ร่วมงาน การสร้างสัญญาณเตือนเพื่อสร้างขีดความสามารถในการปรับตัวและเตรียมตัวให้พร้อมกับไม่คาดฝัน ผันแปร ไม่แน่นอนขององค์กรจึงเป็นเรื่องที่สำคัญ
หลายครั้งหลายคราสัญญาณเตือนภัยดังไม่พอ ไร้วิสัยทัศน์ เพิกเฉย เฉื่อยชา เป็นทองไม่รู้ร้อน ฯลฯ ล้วนแล้วแต่นำไปสู่จุดสิ้นสุดของการเดินทาง หรือการล่มสลายขององค์กรทั้งสิ้น...
เรามีบทเรียนมากมายให้ศึกษา เรียนรู้-และต้องเรียนรู้
กระนั้นการปรับตัวขององค์กร สามารถทำได้ตลอดเวลาทั้งในช่วงที่ส่งสัญญาณเป็นขาลง ทรงตัว หรือขาขึ้นของการเปลี่ยนแปลง ในทางการบริหารการสร้างจุดคานงัดใหม่ในช่วงขาขึ้นหรือกำลังเข้าสู่ช่วงการเติบโตจะเป็นเดิมพันอันท้าทายที่สุด ทั้งต่อองค์กร ผู้นำ และผู้คนในองค์กร
การสร้างคานงัด - จุดเปลี่ยนใหม่ช่วงขาขึ้นและการเติบโต (Growth) มีฐานคิดสำคัญว่าหากปล่อยให้เป็นไปตามวงจรการบริหาร ไม่ช้าก็เร็วที่องค์กรจะเดินทางจากจุดเติบโตเต็มที่และอิ่มตัว (Maturity) จากนั้นก็จะถดถอย (Decline) ลงไปอย่างรวดเร็ว
การสร้างคานงัด - จุดเปลี่ยนใหม่ช่วงขาขึ้นและการเติบโต (Growth) ทำได้ง่าย ๆ เพียงปลุกเร้าพลังสร้างความฮึกเหิมในความสำเร็จ สร้างวาระแห่งการเฉลิมฉลอง สร้างความภาคภูมิใจ และใส่ค่าเป้าหมายที่ท้าทายกว่าเดิมแบบ Moonshot
ในขณะเดียวกันต้องต่อยอดฐานทุนเดิมในข้างต้น และสร้างสิ่งใหม่ในเชิงวิสัยทัศน์ ยุทธศาสตร์ และสร้างนวัตกรรมการบริหารใหม่ ๆ ที่สอดคล้องกับบริบทและสถานการณ์ที่เกี่ยวข้อง ทั้งภายในและนอกองค์กร ทั้งที่ใกล้และไกลออกไป
การเดินทางไม่ยากอย่างที่คิด ทุกชีวิตล้วนมีที่ทาง เมื่อย่างเท้าก้าวเดิน เราทั้งหลายสามารถสร้างสิ่งมหัศจรรย์ได้เสมอ
และสิ่งมหัศจรรย์กำลังรอคอยชาวมหาวิทยาลัยทักษิณอยู่
……………………………..
รองศาสตราจารย์ ดร.ณฐพงศ์ จิตรนิรัตน์
อธิการบดีมหาวิทยาลัยทักษิณ
วันดอกไม้บานสะพรั่ง รับปริญญา-ป่าพะยอม